{"id":3792,"date":"2026-10-07T06:51:52","date_gmt":"2026-10-07T06:51:52","guid":{"rendered":"https:\/\/gebehatokia.eus\/?p=3792"},"modified":"2026-10-07T06:51:52","modified_gmt":"2026-10-07T06:51:52","slug":"iratxe-urizar-juristaren-hitzak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gebehatokia.eus\/index.php\/2026\/10\/07\/iratxe-urizar-juristaren-hitzak\/","title":{"rendered":"Iratxe Urizar juristaren hitzak."},"content":{"rendered":"\n<p>Gaur Euskal Herrian inoiz izan den ekimen judizialik jendetsuena aurkeztera gatoz, polizia-operazio bati dagokionez atxilotutako pertsona guztiek torturak salatu baitzituzten.<\/p>\n\n\n\n<p>Kasu paradigmatikoa da, berez frogatzen duena epailetzatik, kasu honetan Marlaska epaileak, tortura beste alde batera begiratuz estaltzen zela, eta ez torturen delitua eta horren inguruan egon den egiturazko zigorgabetasuna ikertuz.<\/p>\n\n\n\n<p>Gaur, 29 pertsonak iragarri dute modu kolektiboan eskatzen ari direla beren tortura kasuak judizialki berriz irekitzeko. Auzipetutako 40 pertsona guztiek lagunduta agertu dira.<\/p>\n\n\n\n<p>Salaketa publikoa 2009ko azaroan hasi zen, Euskal Herriko hainbat lekutan 32 pertsona atxilotu eta beste 8 pertsona atxilotzen saiatu zirenean. Pertsona horiek, azkenean, Italian eta Iparraldean atxilotu eta Espainiako justiziaren esku utzi zituzten. Guztiei Segi gazte erakundean militatzea leporatu zieten.<\/p>\n\n\n\n<p>Hamarkadak behar izan dira negazionismoa gainditzeko eta gaur egun tortura salaketen egia bere egiten duen adostasuna eraikitzeko.<\/p>\n\n\n\n<p>Pertsona horiek deskribaezina dena jasan dute. Negazionismoaren eta zigorgabetasunaren aurrean beren egia instituzionala eskatuz berreraiki behar izan dira.<\/p>\n\n\n\n<p>Erakunde publikoek betikotasun bat behar izan dute biktimei errekonozimendua eta erreparazioa emateko prozesuekin hasteko, eta prozesu horiek lehen urratsak baino ez dituzte eman.<\/p>\n\n\n\n<p>Horregatik, 17 urte geroago, egia judiziala eskatzeko adorea duten 29 pertsona horien erresilientzia eta ausardia agurtu nahi ditugu.<\/p>\n\n\n\n<p>Botere judiziala da, zalantzarik gabe, nazioarteko eskakizunekin (egia, erreparazioa eta justizia, eta ez errepikatzeko bermeak) bat egin gabe jarraitzen duen azken kate-maila. Salbuespenezko jurisdikzio penala, estrategia integralean funtsezkoak diren bi lan bere gain hartu dituena: torturak erabiltzea zigorrak eraikitzeko eta torturatzaileei erabateko zigorgabetasuna ematea. Lege penal bat etsaiarentzat, beste bat lagunarentzat.<\/p>\n\n\n\n<p>GEBehatokiak erabateko erabakitasuna du torturaren biktimei egia eta erreparazioa lortzen laguntzeko, baina baita orain arte ukatutako justizia lortzen laguntzeko ere.<\/p>\n\n\n\n<p>Ildo horretan, ezinbestekotzat jotzen dugu Eusko Jaurlaritzaren eta Nafarroako Gobernuaren laguntza, Estatuko giza eskubideen urraketa larrien biktimei justizia emateak dakarren erronka izugarriari aurre egiteko. Erakundeek maila eman behar dute.<\/p>\n\n\n\n<p>Bakearen usoa aukeratu dugu agerraldi honen irudi grafiko gisa, bakea lortzeko bizikidetza demokratikoa beharrezkoa delako eta elkarbizitza demokratikoa ezinezkoa delako biktima guztien errekonozimendurik gabe, kasu honetan torturaren biktimena, negazionismoa pairatu baitute dozenaka urtetan.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>AIERT LARRARTE ABOKATUAREN HITZAK<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>-2009ko azaroaren 24ean Guardia Zibila eta Polizia Nazionala 31 gazte atxilotu zituen.<\/p>\n\n\n\n<p>Abenduaren 2an beste gazte bat atxilotu zuen, Auzitegi Nazional kanpoan, bere burua aurkeztera zihoala, bere abokatuarekin.<\/p>\n\n\n\n<p>Beste 8 pertsona ondoren atzerrian atxilotuak izan ziren.<br>-32 atxilotuetatik 26 bere aurkako adierazpenak egin zituzten atxiloaldian.<\/p>\n\n\n\n<p>26 horietatik, 18 epailearen aurrean ukatu zituzten adierazpen horiek<\/p>\n\n\n\n<p>26 horietatik, 26ak adierazpenak ukatu zituzten epaiketan -32 atxilotuetatik 32k salatu zituzten torturak atxiloaldian<\/p>\n\n\n\n<p>-Polizia aurreko adierazpenean, komisaldegian, inork ez -Gutxi batzuk, komisaldegian, auzitegi nazionaleko medikuari -Gutxi batzuk, auzitegi nazionaleko epaileari<br>-Gero denek, bere abokatuen bitartez<br>-Auzitegiko medikuaren aurrean, batzuk.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tortura Salaketak<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>-32 Tortura salaketatik, bat bera ere ez zen epaiketa batean bukatu. GUZTIAK lehenago artxibatu ziren.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Auzitegi Nazionaleko 3. Instrukzio Epaitegi Zentrala<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>-Atxiloketa hauek Auzitegi Nazionaleko 3. Instruzio epaitegi zentralak egin zituen: Bertako titularra garai horretan Fernando Grande Marlaska epailea zen.<\/p>\n\n\n\n<p>Garai horretan, Guardia Zibilak eta Polizia Nazionalak, atxiloketa inkomunikatu guztiak, Marlaskaren epaitegia goardian zegoenean egiten zituen.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Epaiketa<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>-Ondoren 2 epaiketa etorri ziren. Auzitegi Nazionaleko 1 Sekzio penalaren aurrean. Bi epaiketa hauetan ez ziren torturak epaitu, euren kontra Guardia Zibilak, Polizia Nazionalak eta Marlaskaren epaitegiak eraiki zituen akusazioak epaitu ziren.<\/p>\n\n\n\n<p>-Garai hartan Tribunal horretako presidente izatera iritxi zen Grande Marlaska: Baina ezin zuen epaiketa egin, ikerketan lehenago parte hartu zuelako, eta legeak hau espresuki debekatzen duelako.<\/p>\n\n\n\n<p>-Denak absolbitu zituzten, eta ondorio hauetara iritxi zen:<\/p>\n\n\n\n<p>              -Inkomunikazio egoera eta gazteen atxiloaldia hitz batean deskribatu zuen: ESPAZIO ILUNA<\/p>\n\n\n\n<p>                            -Atxiloaldian berme estatu txikiagotua eskaini zitzaien <\/p>\n\n\n\n<p>                            -Eta arrisku egoerak sortu zituen:<\/p>\n\n\n\n<p>                                          -Galdeketa ilegalen arriskua<\/p>\n\n\n\n<p>                                          -Zaintza egoera hausten ez duten inspekzio medikuen balio ezaren arriskua<\/p>\n\n\n\n<p>                                          -Atxilotua zaurgarriagoa egin zuen <\/p>\n\n\n\n<p>                                          -Pribazio sentsoriala eman zen <\/p>\n\n\n\n<p>                                          -Deskantsu eza eman zen<\/p>\n\n\n\n<p>              -Atxiloaldian egin ziren adierazpen guztiak nuluak zirela adierazi zuen. <\/p>\n\n\n\n<p>              -Esplikaezinak eta argigarriak ziren egoerak eman ziren:<\/p>\n\n\n\n<p>                            8 Atzerrian atxilotua zituzten 8ek ez zuten euren kontrako adierazpenik egin.<\/p>\n\n\n\n<p>                            PN eta Gzak atxilotu zituztenen 32tik 28k bai<\/p>\n\n\n\n<p>              -Epaile instruktoreak ez zuen berme materialik ezarri atxilotuentzako, nahiz eta tortura salaketak jaso atxilotuen ahotik zuzenean.<\/p>\n\n\n\n<p>              -Epaile instruktorearen inakzioa salatzen du, nahiz eta salaketak jaso -Mediku txostenen bitartez<\/p>\n\n\n\n<p>              -Mediku hauek ziren, bigilantzia kanal bakarra <\/p>\n\n\n\n<p>                            nahiz eta komisaldegian izan<\/p>\n\n\n\n<p>                            nahiz eta poliziak ondoan egin<\/p>\n\n\n\n<p>              -Eta epaileak ez zuen ezer egin<br>-Tortura salaketak nahikoa serioak zirela kontrol bat eta babesteko akzioak aurrera eramateko.<\/p>\n\n\n\n<p>Eta bereziki salatzen du Ainara Bakedanoren kasua: Gogoratu, abokatuarekin, epaile aurrera bere kasa zihoala atean atxilotuta. Hau dio sententziak:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cEl 1 de diciembre de 2009 present\u00f3 un escrito en la causa. Dec\u00eda ponerse a disposici\u00f3n judicial,&nbsp;ped\u00eda que se le citara y dejaba constancia de que se acog\u00eda a no declarar salvo ante la autoridad&nbsp;judicial. A\u00f1ad\u00eda que \u201ctoda declaraci\u00f3n que la dicente pudiere hacer en dependencias policiales,&nbsp;sea cual sea su contenido, debe entenderse como prestada en contra de su voluntad\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Egun horretako autoak bilatzeko eta atxilotzeko aginduak berretsi zituen, eta erantzun zuen borondate hori benetan ulertzeko modu bakarra Instrukzioko 3. Epaitegi Zentralaren egoitzan egotea zela, entzunaldi-orduetan.<br>Aurkeztu zenean, atxilotu egin zuten. Epaileak egun horretan berretsi zuen inkomunikazioa Guardia Zibilaren Unitate Zentralaren esku. Autoaren justifikazioa zen&nbsp;\u201casegurar elementos&nbsp;determinantes de incriminaci\u00f3n que no pueden verse alterados por una ficticia voluntad de&nbsp;aquietamiento a la administraci\u00f3n de justicia\u201d y \u201cla m\u00e1s completa investigaci\u00f3n de los hechos\u201d&nbsp;2009ko abenduaren 3ko 03:20an deklaratu zuen poliziaren aurrean, 63.853 ofiziozko abokatuarekin. Galdeketa 03:57an amaitu zen. Ordu batzuk geroago, goizean, epailearen aurrean agertu zen ofiziozko abokatu berarekin. Deklarazioa presioen bidez ikastera behartu zutela esan zuen, eta &#8220;poltsaren&#8221; torturapean jarri zutela.<\/p>\n\n\n\n<p>Erabat deuseztzat jotzen du poliziaren galdeketa: idatziz utzi zuen, atxilotu aurretik, ez zuela poliziaren aurrean deklaratuko; epailearen aurrean ukatu egin zuen deklaratutakoa, eta auzitegi- medikuari esan zion; eta ez zen zuhurtziarik hartu lasaitasuna berreskuratzeko.<\/p>\n\n\n\n<p>Tortura salaketa horren, eta gainontzekoen berrirekiera eskatzen dugu: Hainbat elementu berri mahaigaineratuz:<br>1.- Batzuek Istanbuleko protokoloan egin dituzte, tortura zantzuak demostratzen dituztenak 2.- Beste batzuek, ondoren, euren torturatzaileak ikusi dituzte: Gure kaleetan, edo telebistan 3.- Batzuk dagoeneko, instituzio publikoek biktima gisa onartu dituzte.<\/p>\n\n\n\n<p>4.- 2004. urteaz geroztik, Estrasburgoko Giza Eskubideen Auzitegiak epai ugari eman ditu Espainia tortura-salaketak ez ikertzeagatik zigortzeko. Espainiako erresumari jarritako 11 kondenetatik, 10 euskal herritarrek egindako eskaerei dagozkie.<\/p>\n\n\n\n<p>5.- Nazio Batuetako Torturaren Aurkako Batzordeak urteak daramatza Espainiaren eta torturaren arteko binomioagatik kezka agertzen. Azken gomendioek, 2023ko abuztuaren 23koak, zuzenean interpelatzen diote Espainiako estatuari, gai hauei buruz:<\/p>\n\n\n\n<p>-Que se apliquen ya, sin dilaci\u00f3n, las resoluciones y decisiones internacionales -Que se investiguen los casos con prontitud<\/p>\n\n\n\n<p>6.- Eta, berrikiago, Ra\u00fal Fuentes Villotaren kasuan hartutako erabakian, tortura delituaren preskribaezintasuna azpimarratzen da. Berariaz esaten da: estatu-alderdiak bermatu behar du tortura-delitua preskribaezina dela, tortura-egintzen ikerketari eta horren egileak epaitu eta zigortzeari dagokionez zigorgabetasun-aukera oro baztertzeko.<\/p>\n\n\n\n<p>7.- Ildo beretik, Nazio Batuen Giza Eskubideen Batzordea kezkatuta agertu da Espainiako torturaren gaiarekin. Adibide berrienean, 2025eko uztailaren 18an, Espainiako estatuari eskatzen dio, eta hitzez hitz aipatuko dut:<br>\u201cEl estado espa\u00f1ol debe de revisar su legislaci\u00f3n para que contenga una definici\u00f3n de&nbsp;tortura que se ajuste plenamente al art\u00edculo 7 del pacto y otras normas internacionales&nbsp;para que los delitos de tortura sean imprescriptibles\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gaur Euskal Herrian inoiz izan den ekimen judizialik jendetsuena aurkeztera gatoz, polizia-operazio bati dagokionez atxilotutako pertsona guztiek torturak salatu baitzituzten. Kasu paradigmatikoa da, berez frogatzen duena epailetzatik, kasu honetan Marlaska epaileak, tortura beste alde batera begiratuz estaltzen zela, eta ez torturen delitua eta horren inguruan egon den egiturazko zigorgabetasuna ikertuz. Gaur, 29 pertsonak iragarri dute [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3793,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[20],"tags":[23],"class_list":["post-3792","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-albisteak","tag-albisteak"],"blocksy_meta":{"post_title_panel":"","has_hero_section":"enabled","ebf38a37a7210e8b2eae1c5591996d46":"","hero_section":"type-2","hero_alignment1":"left","hero_alignment2":"center","hero_height":{"0":"2","1":"3","2":"0","3":"p","4":"x","desktop":"500px","tablet":"500px","mobile":"500px","__changed":[]},"page_title_bg_type":"custom_image","custom_hero_background":{"attachment_id":2710,"url":"https:\/\/startersites.io\/blocksy\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/valdemaras-d-1053561-unsplash-1024x576.jpg"},"parallax":{"desktop":false,"tablet":false,"mobile":false},"50b5de3a778be56786a9251e46da72fb":"","single_meta_elements":{"author":true,"date":true,"categories":true,"comments":true,"updated":false,"tags":false},"has_meta_label":"yes","has_meta_avatar":"yes","date_format_source":"custom","single_meta_date_format":"M j, Y","2a577f849475c33a4c1a0d3c4073d87d":"","page_excerpt_visibility":{"desktop":true,"tablet":true,"mobile":false},"pageTitleFont":{"family":"Default","variation":"Default","size":{"desktop":"32px","tablet":"30px","mobile":"25px"},"line-height":"1.3","letter-spacing":"CT_CSS_SKIP_RULE","text-transform":"CT_CSS_SKIP_RULE","text-decoration":"CT_CSS_SKIP_RULE"},"pageTitleFontColor":{"default":{"color":"var(--theme-palette-color-5)"}},"pageMetaFont":{"family":"Default","variation":"n6","size":{"desktop":"12px","tablet":"12px","mobile":"12px"},"line-height":"1.3","letter-spacing":"CT_CSS_SKIP_RULE","text-transform":"uppercase","text-decoration":"CT_CSS_SKIP_RULE"},"pageMetaFontColor":{"default":{"color":"var(--theme-palette-color-5)"},"hover":{"color":"CT_CSS_SKIP_RULEDEFAULT"}},"pageExcerptFont":{"family":"Default","variation":"n5","size":"CT_CSS_SKIP_RULE","line-height":"CT_CSS_SKIP_RULE","letter-spacing":"CT_CSS_SKIP_RULE","text-transform":"CT_CSS_SKIP_RULE","text-decoration":"CT_CSS_SKIP_RULE"},"pageExcerptColor":{"default":{"color":"var(--theme-palette-color-5)"}},"pageTitleOverlay":{"default":{"color":"rgba(37,47,56,0.8)"}},"pageTitleBackground":{"default":{"color":"#EDEFF2"}},"c7764fac98af92c6a5c27222beea5c37":"","page_structure_type":"type-4","page_enable_vertical_spacing":"yes","c76ff6799127d978a93e5d2a2c9b6300":"","disable_featured_image":"no","disable_post_tags":"no","disable_share_box":"no","disable_author_box":"no","disable_posts_navigation":"no","disable_subscribe_form":"no","028a4db19490dd22f5c3d45e32718e0b":"","disable_related_posts":"no","37aaf4d2772e9c8c54bf400fbd0b0e1d":"","9a93c94d600aca644e3fbf4dfd03c665":"","41ae1f57ff17b685da862b5df8c7d724":"","1ac3a350f7522e2c588c87303eddcedf":"","80d049fa109fb4d9896a3ae7521bd5bc":"","ed2d5feb9901889785128b6f48c7f315":"","db23e64adc959dbe488395a955a49bb0":"","c9e2b4e094f3311336b240209f013c85":"","8da7ee5ad8fd258e74f67da6e47b6a3c":"","11a1e44498a4ec227933f7ebd033edc1":"","59ae0c00a36d594cfa01df81ad9e0d8b":"","417296c1eb461c7d76aa9df8f0c8afd9":"","styles_descriptor":{"styles":{"desktop":"[data-prefix=\"single_blog_post\"] .entry-header .page-title {--theme-font-size:32px;--theme-line-height:1.3;--theme-heading-color:var(--theme-palette-color-5);} [data-prefix=\"single_blog_post\"] .entry-header .entry-meta {--theme-font-weight:600;--theme-text-transform:uppercase;--theme-font-size:12px;--theme-line-height:1.3;--theme-text-color:var(--theme-palette-color-5);} [data-prefix=\"single_blog_post\"] .entry-header .page-description {--theme-font-weight:500;--theme-text-color:var(--theme-palette-color-5);} [data-prefix=\"single_blog_post\"] .hero-section[data-type=\"type-2\"] {--min-height:500px;background-color:#EDEFF2;background-image:none;--container-padding:50px 0px;} [data-prefix=\"single_blog_post\"] .hero-section[data-type=\"type-2\"] > figure .ct-media-container:after {background-color:rgba(37,47,56,0.8);}","tablet":"[data-prefix=\"single_blog_post\"] .entry-header .page-title {--theme-font-size:30px;}","mobile":"[data-prefix=\"single_blog_post\"] .entry-header .page-title {--theme-font-size:25px;}"},"google_fonts":[],"version":6},"hero_elements":[{"id":"custom_title","enabled":true,"heading_tag":"h1","title":"Inicio","__id":"qa1duuKv1iuQfsBJdIAlr"},{"id":"custom_description","enabled":true,"description_visibility":{"desktop":true,"tablet":true,"mobile":false},"__id":"e-zoKhsuoVZpkqjZKSPfX"},{"id":"custom_meta","enabled":true,"meta_elements":[{"id":"author","enabled":false,"label":"Por","has_author_avatar":"yes","avatar_size":25,"__id":"C1m24C4px6dEGKuSGT0Pk"},{"id":"post_date","enabled":true,"label":"El","date_format_source":"default","date_format":"M j, Y","__id":"GSwRvbGy4CvWbpzYtI-iW"},{"id":"updated_date","enabled":false,"label":"El","date_format_source":"default","date_format":"M j, Y","__id":"Plxtlo4IKhnNyiA7ov9Dq"},{"id":"categories","enabled":false,"label":"En","style":"simple","__id":"0__UiVPYADwHjDhKHaza1"},{"id":"comments","enabled":false,"__id":"zum3qEdDpDT7sj2JvSmEs"}],"page_meta_elements":{"joined":true,"articles_count":true,"comments":true},"__id":"YT-Pg9piC7Vl0OpLGjbny"},{"id":"breadcrumbs","enabled":false,"__id":"tpOMW4oRCducrRaUuKyhV"}]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gebehatokia.eus\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3792","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gebehatokia.eus\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gebehatokia.eus\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gebehatokia.eus\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gebehatokia.eus\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3792"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gebehatokia.eus\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3792\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3794,"href":"https:\/\/gebehatokia.eus\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3792\/revisions\/3794"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gebehatokia.eus\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3793"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gebehatokia.eus\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3792"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gebehatokia.eus\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3792"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gebehatokia.eus\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3792"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}